GEA Kring Drenthe
Secretariaat:
J.F. Otten
Iepenlaan 13
9401 LS Assen
tel: 0592-353229
e-mail: secretaris@gea-drenthe.nl
internet: http://gea-drenthe.nl
facebook: https://www.facebook.com/GEA.Drenthe
flickr: https://www.flickr.com/photos/gea-drenthe/
Rekeningnr. NL08INGB0003452494

Nieuwsbrief November 2016

Kringavond 18 november

Mineralen zoeken in noord Spanje door Leo Engelen

Pyriet uit Navajun (foto Carles Millan)

Fluoriet op Bariet uit Berbes (foto Rob Lavinsky)

Leo verzamelt al 47 jaar mineralen maar sinds 18 jaar zeer intensief.

De lezing gaat over Noord Spanje; het is een rondreis gebaseerd op een 9 tal keren dat hij  Spanje heeft bezocht om mineralen te zoeken.

In de lezing komt de omgeving van Navajun aan bod, verder Berbes en omgeving en de vindplaatsen van Eguï-Molina de Aragon-Fuentes de Ebro en andere vindplaatsen.
Een ouder Gea artikel over dit onderwerp in pdf is te downloaden via: http://natuurtijdschriften.nl/download?type=document&docid=415335

  • De kringavonden worden gehouden in de kantine van het AOC Terra-college aan de Noordbargerstraat 75 in Emmen.
  • De zaal  is open vanaf 19:30, de kringavond begint om 20:00

Programma voor 2016

  • 18 november – Kringavond Leo Engelen: Mineralen zoeken in noord Spanje
  • 16 december – Kringavond Ernst Burke: Lapis Lazuli, 9000 jaar siersteen en pigment
  • 20 januari – Jaarvergadering, kwis en verloting
  • 21/22 januari – Geologisch weekeind in het natuurmuseum Fryslan in Leeuwarden
  • 17 februari – Kringavond Johan Vellekoop, “Klimaat en milieuvernaderingen op de Krijt-Paleogeengrens; Wat deed de dinosauriers de das om?”
  • 17 maart – Kringavond, Kristian Egberts van Minerals Foundation over zelf mineralen zoeken
  • 21 april – Kringavond, Koos Tap over de geologie van de Harz
  • 19 mei – Kringavond
  • 25-28 mei – Hemelvaartexcursie naar de Harz
  • 6 augustus – Oertijdmarkt in Borger

Websites

De laatste informatie en nieuws kunt u steeds vinden op onze website: http://gea-drenthe.nl
Alle informatie in deze nieuwsbrief is ook al verschenen als losse berichten op deze website

Ook op facebook zijn we aanwezig
facebook: https://www.facebook.com/GEA.Drenthe

Foto’s van excursies en dergelijke zijn te vinden op onze foto website flickr: https://www.flickr.com/photos/gea-drenthe/

Hunebedcentrum Borger Lezingen cyclus 2016/2017

Wat zit er onder onze voeten
Van Aardkern tot Aardoppervlakte

De Nederlandse Geologische Vereniging ( NGV) heeft in samenwerking met het Hunebedcentrum in Borger de afgelopen jaren een aantal succesvolle lezingenseries over geologische onderwerpen georganiseerd.  Dat gaan we ook dit jaar weer doen.

Voor het seizoen 2016/2017 hebben we als onderwerp gekozen “WAT ZIT ER ONDER ONZE VOETEN – VAN AARDKERN TOT AARDOPPERVLAKTE “. We beginnen ons verhaal met een overzicht van de gesteenten en mineralen in de kern, mantel en diepe aardkorst om vervolgens de gesteenten van de bovenste 10 km van de aardkorst en hun geologische geschiedenis in meer detail te bespreken.

Door plaat tektonische bewegingen heeft Nederland zich door de loop van de tijd over een groot deel van de aardbol bewogen, van diep op het zuidelijk halfrond in het Paleozoïcum via de evenaar tot hoog op het noordelijk halfrond in het hier en nu. Gedurende deze zwerftocht heeft Nederland veel verschillende landschappen gekend, variërend van zeeën met koraalriffen, tropische regenwouden, sahara-achtige woestijnen, bergstreken bedekt met bossen en meren, tot een landschap van toendra’s en gletsjers.

De lezingen worden gehouden op zondagen in het Hunebedcentrum in Borger en beginnen om 14.00 uur. U kunt zich opgeven via e-mail: hwolters@hunebedcentrum.nl

De entree voor de lezingen is 5 euro per lezing, dat is inclusief een kop koffie of thee.

De onderwerpen die aan bod komen zijn de volgende:

  • Zondag 20 november 2016; Structurele geologie van de Nederlandse ondergrond; breuken, plooien, horsten en slenken, invloed Caledonische, Hercynische en Alpine orogenesen; Spreker Prof. Jan de Jager, UU
  • Zondag 11 december 2016; Nederland in het Palaeozoicum; sedimentologie, klimaat, flora en fauna; Spreker Dr. Daan de Hartog Jager, NAM BV
  • Zondag 15 januari 2017; Nederland in het Mesozoicum en Tertiair; sedimentologie, klimaat, flora en fauna; Spreker Dr. John Jagt, Nat Hist. Museum, Maastricht
  • Zondag 12 februari 2017; Nederland in het Kwartair; Pleistoceen en Holoceen, ijstijden, sedimenten, kustvorming, etc.; Spreker, Dr. Wim de Gans, TNO, Utrecht

Geologisch Weekeind Natuurmuseum Fryslan

Gea Friesland en het Natuurmuseum Fryslan in Leeuwarden organiseren weer een geologisch weekeind op 21 en 22 januari 2017.

Gea Drenthe is weer uitgenodigd en zal ook aanwezig zijn.

Cursus IJstijden vroeger en nu door Harry Huisman

Locatie: Hunebedcentrum, Bronnegerstraat 12, Borger

Start: 11 januari 2017, telkens op woensdagavond vanaf 19.30 uur. Aanvang cursus om 20.00 uur.

De cursus omvat negen wekelijkse avonden:

  1. IJstijden, vroeger en nu
    Oorzaken van ijstijden, ijstijden in het verleden, Snowball earth, ‘ons’ ijstijdvak en de aanloop daar naar toe, de Kleine IJstijd en….stevenen we op een nieuwe ijstijd af?
  2. De Europese Amazone
    De grootste rivier in Europa ooit, maar lang geleden door gletsjerijs ‘vermoord’. Ooit was de Eridanos, ofwel de Europese Amazone, de barnsteenrivier in Europa. Later stroomde de rivier ook door ons land en zette daar lagen met grof zand met grind af. Dit zand vormt het fundament van Noord-Nederland en vormt de bron van veel bijzondere fossielen en een kostbare delfstof. Trefwoorden zijn: Heel bijzonder zand, barnsteen in soorten, verkiezelde tropische fossielen en drinkwater.
  3. Elbe, Wezer en Rijn stroomden door Noord-Nederland
    Lang geleden, in het Vroeg-Pleistoceen, stroomden deze rivieren of voorlopers daarvan door ons gebied en lieten het nodige aan zand en grind achter, de Rijn het minst. Door stuwing van het gletsjerijs in de voorlaatste ijstijd komen deze zandlagen hier en daar tot vrij dicht onder het oppervlak voor. Trefwoorden: Voorbeelden van zeer heftige vulkaanuitbarstingen, lava uit de Eifel, diepzeestenen, woestijnen, halfedelstenen en hout dat geen hout meer is.
  4. Welke steen heb ik? Workshopavond
    Samen met andere deelnemers probeert U samen met medecursisten aan de hand van uitleg en opdrachten uit de vele stenen die op tafel zijn neergelegd de juiste soorten te kiezen. Dit is de beste manier om stenen en gesteenten te leren herkennen. De voorbeelden die U naast de cursusstenen ziet liggen, dienen als leidraad. Stenen herkennen is minder moeilijk dan het lijkt.
  5. Scandinavisch gletsjerijs voor het eerst in ons land. Of toch niet?
    De Elster-ijstijd geldt algemeen als de eerste ijstijd waarin het landijs uit Scandinavië wellicht enige duizenden jaren achtereen Noord-Nederland bedekte. Het ijs liet bij ons geen zwerfstenen achter, maar een slordige honderd kilometer naar het oosten wel. Het moet een vreemde ijstijd geweest, getuige de bijzondere vondsten of juist de afwezigheid ervan. Er zijn echter aanwijzingen dat er al eerder gletsjerijs in de buurt lag of misschien zelfs wel in Noord-Nederland. Zwerfstenen uit die tijd, zelfs met gletsjerkrassen zijn in de bodem van Drenthe niet zeldzaam.
  6. Bergen, heuvels en dalen met Hondsrug en hunzedal als toetje
    In de Saale-ijstijd ontstonden door de werking van het gletsjerijs de voornaamste contouren in ons landschap. Denk maar aan de Veluwe, Utrechtse heuvelrug, Hondsrug en Hunzedal. Ook Groningen en Haren bezitten bergen uit die tijd. Trefwoorden zijn: ijstijdlagen, keileem in soorten, bijzondere zwerfkeien, zwerfsteengezelschappen en tropische fossielen uit de buurt van Zuid-Amerika.
  7. Zwerfstenen, zwerfblokken, keistenen en flinten
    Wat vertellen Drentse keien ons over oeroude hooggebergten, enorme vulkanen, continentendrift en oude zeeën?
  8. Barre tijden tijdens de laatste ijstijd
    Het klimaar hier was bar en boos tijdens de laatste ijstijd. Duizenden jaren van bittere kou heeft nog overal in de bodem zijn sporen nagelaten. Hoe zien die sporen er uit en wat vertellen ze ons? Op het eind van de ijstijd was het klimaat een soort jojo. Het was koud, dan weer warmer en opnieuw steenkoud. Trefwoorden zijn: poolwoestijn, bosbranden, koude Sahara, houtskoolvondsten naast nanodiamanten en het exotische platinametaal iridium. Wat is het mogelijke verband van de laatste zeer koude periode met een grote meteorietinslag op Groenland? En waren er wel zoveel bosbranden als wordt verondersteld?
  9. Wat heb ik voor zwerfsteen? Workshop
    Deze avond verloopt vergelijkbaar met die op avond vier.

Excursie
De cursus wordt afgesloten met een excursie in april van 2017. Doel van de excursie is het ijstijdlandschap van Noord- en Oost-Drenthe, waar we o.m. met de handboor bijzondere oude bodemlagen te zien krijgen. Verder kijken we naar voormalige ijsheuvels, ontdekken we Limburgse landschappen op de Hondsrug, bekijken we bodemsporen uit de laatste ijstijd en neem ik U mee naar de meest zeldzame en bijzondere zwerfsteen van Nederland.

Heeft U interesse en wilt U aan deze cursus deelnemen? U kunt zich opgeven bij het Hunebedcentrum in Borger (hwolters@hunebedcentrum.nl) of bij Harry Huisman (h.huisman3@hetnet.nl).
Telefonisch kan ook op 06-20860705 of 050-5017716.
Deelname aan deze cursus kost Euro 60,=