Secretariaat:
J.F. Otten
Iepenlaan 13
9401 LS Assen
0592-353229
secretaris@gea-drenthe.nl
https://gea-drenthe.nl
https://www.facebook.com/GEA.Drenthe
https://www.flickr.com/photos/gea-drenthe/
Rekening: NL98INGB0105102024
KvK nr: 93011326

Gea Drenthe nieuwsbrief maart 2026

Afdelingsavond 20 maart Pseudomorfosen en mineralen fotogaferen

Lezing: Pseudomorfosen en Mineralen fotograferen
Door: Herman van Dennebroek

• Datum: vrijdag 20 maart 2026
• Tijd: 20:00, de zaal is open vanaf 19:30
• Locatie: Hunebedcentrum Borger
  Zie voor meer informatie over de locatie: https://gea-drenthe.nl/wie-zijn-we/locatie

Pseudomorfosen: mineralen die hun identiteit verhullen

Herman van Dennebroek houdt op vrijdag 20 maart 2026 een lezing over het onderwerp: ”PSEUDOMORFOSEN; mineralen die hun identiteit verhullen”.  In de mineralogie wordt onder “pseudomorfose” verstaan: de kristallisatie van een mineraal in een kristalvorm, die niet van dat mineraal zelf is. Dat klinkt geheimzinnig, maar in de lezing zal een groot deel van het geheim ontrafeld worden. Herman zal aan de hand van een groot aantal foto’s van pseudomorfosen uit de eigen mineralen verzameling uitleg geven over dit fenomeen.

Mineralen fotograferen doe je zo

Na de pauze een voordracht met als titel “Mineralen fotograferen doe je zo”. Het uitgangspunt is: mineralen fotograferen met een spiegelreflex camera of een systeem camera. Mineralen fotografie is fotografie met alle eigenschappen en kenmerken die bij het fotograferen horen maar voor het fotograferen van mineralen zijn er een paar extra kenmerken en eisen. Herman vertelt over tips en tricks, over instellingen van de camera, over de verlichting, over allerlei hulpmiddelen die je bij het fotograferen van mineralen kunt gebruiken. Over stacking. Kort wordt in gegaan op fotograferen met mobieltje versus fotograferen met een fototoestel. De lezing wordt afgesloten met “Showtime”. Een aantal foto’s van mineralen voorzien van commentaar.

Herman van Dennebroek

Hemelvaartexcursie Opaalkust, 14-17 mei

Belangrijke informatie

• In 2026 gaan we met de hemelvaartexcursie naar de Opaalkust in Noord-Frankrijk in de periode van 14 tot 17 mei 2026.
• De inschrijving is nu geopend, inschrijving via het formulier: https://gea-drenthe.nl/stenen-zoeken/excursie-aanmeldformulier
• De voorbereidingskosten bedragen €5
• U moet zelf uw verblijf boeken. Wacht hier niet te lang mee.
  

De excursie

Het is voor de excursiecommissie van de GEA-kring Drenthe elk jaar een terugkerende, prangende vraag wat een interessante en behapbare bestemming is voor een meerdaagse excursie in de maand mei. Dit jaar staat het kleine, Franse dorpje Escalles, iets ten zuiden van Calais op de radar. In tegenstelling tot voorgaande jaren betreft het deze keer geen strak georganiseerd excursieschema, maar een formule die meer op de Franse leest is geschoeid. Dit houdt in dat we wel willen genieten van de gezelligheid van een groepsgebeuren, maar tegelijkertijd beschikken over een ruime mate van vrijheid voor wat betreft de invulling van het eigen dagprogramma. De voorwaarden om een en ander te doen slagen liggen opgesloten in de unieke omgeving die we gaan bezoeken en de mogelijkheden die deze biedt voor wat betref belevenissen en natuurlijk de vondsten.

Verblijf

We verblijven op een camping vlak bij het strand waar we kunnen zoeken.

Adres Camping :

Camping Côte d’Opale le Blanc Nez
18 Rue de la Mer – 62179 Escalles
Tel: 0031 321852738
https://www.camping-blancnez.fr/

De camping heeft naast plaats voor tenten, caravans en campers ook een aantal huisjes en sta-caravans te huur.
U bent zelf verantwoordelijk voor het boeken van uw verblijf.
Wacht niet te lang met boeken, want hemelvaart is een drukke periode en de camping kan vol raken.
Als u gaat kamperen, vermeld dan bij het boeken dat u van de Gea Drenthe bent, de excursie commissie probeert er voor te zorgen dat we bij elkaar kunnen staan.

Route

De afstand Emmen – Escalles bedraagt pakweg 500 kilometer. Op de laatste kilometertjes na bijna geheel te volbrengen via autosnelwegen. Als de filevormingen ons met rust laten is het allemaal vlot te doen.

Plannen voor 2026 van de excursiecommissie

Plannen van de excursiecommissie voor het komende jaar:

Wordt vervolgd.

Met vriendelijke groet,

Excursie commissie

Beurzen

Klik op de link voor meer informatie: openingstijden, kosten e.d.

LVGA lezingendag micromineralen, 21 maart

MICROMINERALEN: HET ONTSTAAN EN HET VERZAMELEN
De LVGA organiseert op zaterdag 21 maart in Utrecht een lezingendag over
micromineralen. Micromineralen zijn kleine mineralen (groepjes op matrix of een
enkel los kristal) die gemonteerd worden in een speciaal daarvoor bestemd plastic doosje. De
micromineralen kunnen het best bekeken kunnen worden met een stereo microscoop of een digitale
microscoop waarbij het beeld op een beeldscherm getoond wordt.
Doel van een lezingendag is o.a. de verzamelaars /geïnteresseerden /wetenschappers met elkaar in
contact te brengen; er wordt een aantal lezingen verzorgd, zodat men zijn/haar kennis over de hobby
kan vergroten; er kunnen verzamelingen getoond worden en er is een boekenmarkt aanwezig.
Als tegemoetkoming in de kosten betalen (onbeperkte) leden een eigen bijdrage van € 5,- voor
koffie/thee. Jongeren die LVGA lid zijn van 12 t/m 24 jaar gratis toegang. Niet-leden betalen € 20,-
(inclusief koffie/thee). Aan de ingang van de zaal te voldoen. Koffie en thee zijn in de pauzes
beschikbaar.
Aanmelding voor deze LVGA lezingendag is verplicht i.v.m. de beveiliging en de catering. Opgave via:
het aanmeldformulier

Programma

09.30 – 10.15 Registratie, koffie/thee, ontmoeting, tentoonstelling, geologische boekenmarkt.
10.15 – 11.05 Lezing Jan Langendoen: Micromineralen uit de Clara mijn (Duitsland)
11.10 – 12.05 Lezing Piet van Kalmthout: Micromineralen uit Laurion (Griekenland)
12.10 – 13.00 Lunchpauze (neem uw eigen boterham mee). Ontmoeting, tentoonstelling, boekenmarkt.
13.00 – 13.50 Lezing Henk Smeets: Micromineralen uit Italië.
13.55 – 14.40 Lezing Jacques Feijen : Micromineralen uit industriële slakken uit België, Italië en
Griekenland.
14.45 – 15.00 Koffiepauze
15.00 – 16.45 Algemene Ledenvergadering. Zie voor de agenda het mededelingen deel van
Conglomeraat en/of de nieuwsbrief.

Locatie

De themadag wordt gehouden in het Victor J. Koningsbergergebouw van de Universiteit
Utrecht, Budapestlaan 4b, 3584 CD Utrecht-Uithof.

Goed bereikbaar met eigen auto en openbaar
vervoer. Parkeergelegenheid: parkeerterrein Budapestlaan en verderop bij de hoek van Princetonlaan
en Sorbonnelaan is ook een parkeerterrein. Parkeren op zaterdag is gratis.
Voor actuele reisinformatie OV gebruik de NS app.

LVGA

Een enorme noordelijke vuursteen!

Dit artikel is eerder verschenen op het Hunebednieuwscafe

Noordelijke vuursteenfossielen

In het noordelijk deel van Nederland is veel vuursteen te vinden en je kunt er prachtige fossielen in aantreffen. In 2023 publiceerde Mart Krook een boekje met een uitgebreid overzicht van vondsten uit de omgeving van Zuidwolde. In 2025 verscheen een tweede druk.
Vuursteenfossielen zijn in heel Noord-Nederland en Noord-Duitsland te vinden. Deze keer een artikel over de grootst bekende vuursteen uit Noord-Nederland.

Een enorme noordelijke vuursteen!

De vuurstenen die we in onze noordelijke provincies vinden, zijn voor het grootste deel afkomstig uit de Saale-IJstijd, zo’n 238.000 tot 126.000 jaar geleden. Het landijs rukte toen op vanuit Noord-Scandinavië naar het zuiden. Keileem, zwerfstenen, grind en zand werden meegevoerd  en bleef na de ijstijd in het landschap van Noord-Duitsland tot Midden-Nederland achter.
De vuursteen die we er vinden, is afkomstig uit het zuidwestelijke deel van het Oostzeegebied, om precies te zijn: de kalksteenlagen van Zuid-Zweden, Denemarken en Noord-Duitsland.
Tijdens het transport van de stenen zal er tijdens het Saalien door botsing onderling nogal wat vuursteen verbrokkeld en versplinterd zijn. Vooral de lange weg naar Zuid-Drenthe, zo’n 600 km, heeft veel kapotgeslagen vuursteen opgeleverd. Overal in het veld valt dit te zien.

Er zijn maar weinig grote brokken vuursteen heel gebleven. In Noord-Nederland, maar in het bijzonder in Drenthe zijn dan ook overwegend kleine fragmenten te vinden, soms kleine knollen, maar vooral veel scherpe stukken van grotere stenen. Een in Zuidwolde in het keileem aangetroffen vuursteen van 26,5 kg is écht een uitzondering.
Wanneer we kijken naar de herkomstgebieden van de vuursteen, dan zien we dat er in Noord-Duitsland veel meer grote vuursteenknollen en -brokken te vinden zijn. De conclusie ligt dan voor de hand: hoe langer de afgelegde weg is, hoe meer brokken en stukken vuursteen er met het transport door verwering zijn afgezet.

Een enorm grote vuursteen
Een tijdje geleden sprak ik Bert Hummel, amateur-geoloog en lid va de LVGA Zwolle e.o. Hij had mijn boekje gelezen en vertelde dat hij een flinke vuursteen had, die nog veel zwaarder was dan het exemplaar uit Zuidwolde.
Het bleek dat Bert samen met een vriend deze vuursteen 28 jaar geleden had gevonden in een spoorsloot bij Witte Paarden. Dit is een buurtschap, noordelijk van Steenwijk in de kop van Overijssel. Toen al vonden ze de vondst bijzonder en besloten deze uit te graven en mee te nemen naar huis. Sindsdien heeft de vuursteen een plekje gekregen in de tuin van Bert.

In gesprek met hem was ik natuurlijk benieuwd naar gewicht en afmetingen. Na opmeten en het wegen met een personenweegschaal bleek de steen ± 80 kg te zijn, met het formaat van 50 x 45 x 20 cm. Inderdaad een kolos!

Het betreft een zwarte vuursteen, zoals je deze in Noord-Duitsland en Denemarken vlak bij het herkomstgebied veel ziet. Het staat wel vast dat deze steen niet in ijzerhoudende bodem terecht kwam. In dit geval was ijzerhoudend grondwater door infiltratie in de poriën van vuursteen getrokken en daar gaan oxideren. De steen was dan licht- of donkerbruin van kleur geweest, zoals de grote vuursteen uit Zuidwolde. Dit is ook de reden, dat veel in het noorden van Nederland bruin getint is.

Het idee deze vuursteen t.z.t. een plekje te geven bij het Hunebedcentrum, werd door Bert al vrij snel overgenomen, zodat besloten werd deze steen te schenken aan het Hunebedcentrum.
En 10 februari was het dan zover! De tijdens het Saalien bij Steenwijk terecht gekomen vuursteen, werd deze keer nu met een busje van het HBC naar het noordelijker gelegen Borger gebracht.  De vuursteen zal daar blijven liggen om iedereen te laten zien dat zelfs een vuursteen van 80 kilo tijdens een transport van 800 kilometer met het landijs intact kan blijven!

Mart Krook

Agenda

De agenda is dynamisch en zal daarom veranderen met de tijd