Gea kring Drenthe logo

Secretariaat:
J.F. Otten
Iepenlaan 13
9401 LS Assen
tel: 0592-353229
e-mail: secretaris@gea-drenthe.nl
internet: https://gea-drenthe.nl
facebook: https://www.facebook.com/GEA.Drenthe
foto’s: https://www.flickr.com/photos/gea-drenthe/
Rekeningnr. NL08INGB0003452494

Gea Drenthe nieuwsbrief december 2018

Kringnieuws

Gea kringavond 14 december

Lezing door Tom Koops: Fossielen uit het oostelijk grind

Gea Drenthe kringlid van (bijna) het eerste uur, fossielen-verzamelaar en sponzen specialist Tom Koops zal op 14 december een lezing geven over fossielen die hij over een periode van tientallen jaren in Drenthe heeft gevonden.

Tom Koops op een grote kei
Tom Koops op een grote kei

Let op: We zitten deze avond weer in het hoofdgebouw van het Hunebedcentrum. Tegelijkertijd is er ook een receptie voor het afscheid van Hein Klompmaker, directeur van het Hunebedcentrum. Het zal daarom druk zijn.
Jullie kunnen ook parkeren op Hunebedstraat 27, het grote parkeerterrein aan de andere kant van het Hunebedcentrum.
Vanaf januari is alles weer normaal

Gea excursie in Groeve de Boer, april 1976
Gea excursie in Groeve de Boer, april 1976

Fossielen uit het oostelijke grind

Het vaste gesteente is ver te zoeken in de Drentse bodem. Het dicht bij huis zoeken naar fossielen lijkt daardoor weinig kans van slagen te hebben.

Echter, verspreid over de noordelijke provincies en in het aangrenzend Duitsland bevinden zich zandafgravingen waarin glaciaal-fluviatiele afzettingen commercieel worden geëxploiteerd. Sedimenten die vóór de ijsbedekking van het Saalien door de Baltische Oerstroom in de toenmalige Noordzee-delta zijn neergelegd en samen met die van de Rijn en de Maas ons land hebben gevormd. Bij die zandputten worden de sedimenten vanuit grote diepte (30-40 meter) opgezogen en gesorteerd in diverse fracties. Tussen het grind dat hierbij wordt uitgewassen bevinden zich soms fossiele overblijfselen uit bijna alle geologische tijdperken en afkomstig uit gebieden tot ver over onze oostgrens.

Helaas zijn tegenwoordig de mogelijkheden om te zoeken schaars. Meer dan 40 jaar ervaring onder steeds wisselende omstandigheden hebben desalniettemin tot een omvangrijke verzameling en een uitgebreid verhaal geleid.

Datum: 16 november 2018
Tijd: 20:00 – 22:30
Locatie:  Kenniscentrum van het Hunebedcentrum, Bronnegerstraat 12, Borger

Zie voor een locatie beschrijving: https://gea-drenthe.nl/wie-zijn-we/locatie
Zie voor een agenda met overige activiteiten: https://gea-drenthe.nl/agenda


Van de penningmeester

Leen van Duijn
Leen van Duijn

Het jaar 2018 loopt op z’n einde en 2019 dient zich aan. Dat houdt voor de penningmeester in dat de bijdragen voor de Kring en de Landelijke GEA voor het komende jaar weer geïnd moeten worden.

Met het oog op de (goede) stand van de financiën van onze kring heeft het bestuur besloten dat de kringbijdrage voor 2019 niet verhoogd wordt. Deze blijft ook voor 2019 € 18,- per lid/gezin.

Het bestuur van de Landelijke GEA zag zich genoodzaakt om o.a. vanwege de hoge kosten van het GEA-tijdschrift tot een verhoging van de landelijke donatie te besluiten. Voor 2019 bedraagt deze donatie nu € 35,-.

Voor de totale donatie van € 53,- voor 2019 ontvangt u zeer binnenkort (of hebt u inmiddels ontvangen) een  mail of brief met het verzoek om deze liefst vòòr het einde van 2018 aan mij over te maken. Alvast mijn dank voor een spoedige reactie!

Leen van Duijn



Het bestuur biedt te koop aan: steenbreker

Steenbreker, de hamer staat er voor de maat bij
Steenbreker, de hamer staat er voor de maat bij

Het bestuur kreeg enige tijd geleden van mevrouw Jager haar gehele mineralen verzameling aangeboden; het bestuur heeft deze overgenomen van mevrouw Jager. Hiervan maakten o.a. ook enkele microscopen en een steenbreker deel uit. De microscopen blijven in bezit van de Kring om o.a. gebruikt te worden bij de bijeenkomsten van de GEA Kids.

De mineralen verzameling, voornamelijk bestaand uit duizenden micro-mounts zal op de verloting van januari ingebracht worden.

Het bestuur biedt  de steenbreker te koop aan aan geïnteresseerde leden van onze kring. Tijdens de eerstvolgende kringbijeenkomst op vrijdag 14 december a.s. zal deze verkocht worden aan de hoogste bieder.  U kunt uw bod dan schriftelijk uitbrengen vòòr de pauze, tijdens de pauze zal het bestuur de uitgebrachte biedingen bekijken waarna bekend zal worden gemaakt wiens bod het hoogste is en de steenbreker kan kopen.

Zie bijgaande foto van de steenbreker, de steenbreker is geschikt voor niet te grote stenen.


Datums Gea kids middagen 2019

Gea-kids
gea-kids

Hallo Gea kids, ouders en groot-ouders,

De datums voor de kindermiddagen in 2019 zijn bekend en vastgelegd in het Hunebedcentrum.

  • Op 10 maart is de eerste, het onderwerp zal zijn “hebben stenen wortels”. We hebben er een leuke activiteit bedacht maar dat houden we nog even onder de pet.
  • Op 3 november is de najaarsmiddag, het onderwerp zal zijn “dinosauriërs, opkomst en ondergang”. Over de activiteiten hebben we plannen maar moet nog goed uitgewerkt worden.

Wat er verder nog opduikt dit jaar zien we wel, misschien niets, misschien hebben nog een Eurekamoment.
Het hangt ook een beetje af van de beschikbaarheid van het Hunebedcentrum.

De uiterste opgeef data maken we later nog bekend, dat kan nog wel even.

Groetjes, Jannette.


Overig nieuws

Geologisch weekeind Leeuwarden

Fossielen onder water

Diverse fossielen uit Zuid-Oost Engeland, foto Hans van den Bosch
Diverse fossielen uit Zuid-Oost Engeland, foto Hans van den Bosch

Op 12 en 13 januari 2019 is er weer een Geologisch Weekend in het Natuurmuseum Fryslân in Leeuwarden. Dit jaar staan de fossielen centraal met de titel “Fossielen onder water”.

Hoogtepunt van het geologie-weekeind is de Mosasuarus, een zes meter lang skelet van een zeereptiel uit de tijd van de dino’s.

Hieromheen is een kleine expositie ingericht met andere zeefossielen. Deze zijn in bruikleen van andere musea en afkomstig uit verzamelingen van GEA-leden. 

GEA-leden laten ook bijzondere vondsten zien op het gebied van zwerfstenen, zand en mineralen. Uiteraard is er ook informatie te krijgen over het doel en de activiteiten van de GEA-Kring Friesland.

Ook Gea Drenthe zal, net als voorgaande jaren, aanwezig zijn.

Hieronder een impressie van het geologisch weekeind van 2017

Geologisch weekeind Natuurmuseum Fryslân 2017 Geologisch weekeind Natuurmuseum Fryslân 2017 Geologisch weekeind Leeuwarden 2017 Geologisch weekeind Natuurmuseum Fryslân 2017


Januari 2019 Geologiecursus in het Hunebedcentrum

“Het ontstaan van melkwegen, sterren, planeten en stenen”

Melkweg
Melkweg

In januari 2019 start een nieuwe geologiecursus gegeven door Harry Huisman, hier kunt u zich nu voor opgeven.

Locatie: Kenniscentrum van het Hunebedcentrum in Borger

Aanvang: 16 januari 2019, op 9 opeenvolgende woensdagen van 20.00 – 22.00 uur.

Zaal open om 19.00 uur. Tot 20.00 uur mogelijkheid om meegenomen (zwerf)stenen te laten determineren.

Meld u nu vast aan, het aantal plaatsen is beperkt.

Kosten: euro 70.00

Aanmelden bij: h.huisman3@hotmail.com of hwolters@hunebedcentrum.nl


Lezingenserie ‘Aarde en mens – wederzijdse invloeden’

Vanaf januari, Hunebedcentrum Borger

Aarde en mens
Aarde en mens

In januari start bij het Hunebedcentrum een nieuwe geologische lezingenserie.

De Nederlandse Geologische Vereniging ( NGV) heeft in samenwerking met het Hunebedcentrum in Borger de afgelopen jaren een aantal succesvolle lezingenseries over geologische onderwerpen georganiseerd. Dat gaan we ook dit jaar weer doen.

Voor het seizoen 2019 is als onderwerp gekozen ‘Aarde en mens – wederzijdse invloeden’

De serie bestaat uit 5 lezingen die worden verzorgd door specialisten die hun sporen hebben verdiend.

De lezingen worden gehouden op zondagen in het Hunebedcentrum in Borger en beginnen om 14.00 uur. U kunt zich opgeven via e-mail: hwolters@hunebedcentrum.nl. Dat kan per lezing of voor de hele serie. 

De entree voor de lezingen is 5 euro per lezing, dat is inclusief een kop koffie of thee.

Het hele programma bestaat uit vijf lezingen,met de volgende onderwerpen:

Zondag 13 januari : Klimaat 

  • Spreker: Prof Luc Lourens, Universiteit Utrecht

Zondag 27 januari: Energie en energie transitie

  • Spreker volgt nog

Zondag 10 februari: Aardmagnetisme

  • Spreker: Prof Cor Langereis, Universiteit Utrecht

Zondag 10 maart: Vulkanisme

  • Spreker Dr. Manfred van Bergen, Universiteit Utrecht

Zondag 24 maart: Homo Sapiens

  • Spreker: Dr. Roy Erkens, Universiteit van Maastricht
Invloed van de mens op de aarde

Agenda

13 september 2019
  • Gea kringavond

    13 september 2019 tijd: 20:00 - 22:30
    Kenniscentrum van het Hunebedcentrum, Bronnegerstraat 12, Borger, Nederland

    Bart de Weerd: Mineralen van het Ertsgebergte



    Al vanaf de 12e eeuw werden er ertsen gevonden in het Ertsgebergte. In de eerste eeuwen waren dit onder andere: zilver, kobalt, bismuth, koper en natuurlijk later in de DDR-tijd voornamelijk uranium. Van het kobalt werd onder andere het beroemde kobaltblauw gemaakt. Deze kleurstof werd al in de 17e eeuw naar Nederland verhandeld. Rembrand en andere schilders hebben dit  gebruikt in hun schilderijen Ook “ons” Delftsblauw werd hiermee ingekleurd.  In de lezing laat ik wat zien van de omgeving van Schneeberg, de mijnbouw en veel plaatjes van mineralen die we daar gevonden hebben. Vooral vlak na de Wende waren er goede vondsten mogelijk op de oude haldes.
    Bart de Weerd.

     

15 september 2019
  • Buitenfestival Staatsbosbeheer

    15 september 2019 tijd: 11:00 - 16:30
    Buitencentrum Boomkroonpad, Steenhopenweg 4, 9533 PN Drouwen, Nederland

    Gea Drenthe is aanwezig op het Buitenfestival van Staatsbosbeheer bij het Boomkroonpad in boswachterij Gieten-Borger


    Op zondag 15 september 2019  vindt voor de elfde keer het Buitenfestival van Staatsbosbeheer plaats bij Buitencentrum Boomkroonpad in boswachterij Gieten-Borger.

    Tijdens het Buitenfestival maakt het publiek door middel van een informatiemarkt kennis met alle aspecten van Staatsbosbeheer. Er wordt een route door het bos uitgezet waar de diverse activiteiten over natuurbeheer, recreatie en natuurlijke producten gepresenteerd worden. Het Buitenfestival duurt van 11.00 tot 16.30 uur en is gratis voor het publiek, zodat het voor iedereen toegankelijk is.

     

6 oktober 2019
  • Open dag Gea

    6 oktober 2019
    Kenniscentrum van het Hunebedcentrum, Bronnegerstraat 12, Borger, Nederland

     

18 oktober 2019
  • Gea kringavond

    18 oktober 2019 tijd: 20:00 - 22:30
    Kenniscentrum van het Hunebedcentrum, Bronnegerstraat 12, Borger, Nederland

    Van grindgat Tienray naar Agate Creek Australië
    Een lezing door Henk Jacobs



    Deze lezing gaat over het grindgat Tienray, waar ik in 1989 ben begonnen met agaten zoeken in Nederland, daarna Agate Creek Australië, waar ik sinds 2005 7x ben geweest op jacht naar de Australische agaten en verder een rondreis door Australië met alle plekken die ik heb bezocht.

     

3 november 2019
  • Gea kids dag

    3 november 2019
    Kenniscentrum van het Hunebedcentrum, Bronnegerstraat 12, Borger, Nederland

    Gea kids dag met als onderwerp: "Dinosauriërs, opkomst en ondergang"

     

15 november 2019
  • Gea kringavond

    15 november 2019 tijd: 20:00 - 22:30
    Kenniscentrum van het Hunebedcentrum, Bronnegerstraat 12, Borger, Nederland

    Paul Hille - Graptolieten

    Graptolieten waren kolonievormende  dieren die vanaf het Cambrium tot en met het Carboon in de zeeën en oceanen leefden en een variëteit aan vormen ontwikkelden.
    De spreker gaat in op de bouw, levenswijze  en evolutie  van  deze diergroep die als gidsfossielen de basis vormden van  de indeling van het Ordovicium en het Siluur.
    Ook aan graptolieten  verwante (huidige) diergroepen zullen besproken worden.

    Er zal door Paul Hille literatuur meegenomen worden evenals een aantal graptolieten ter illustratie.
    Ook kan men eigen vondsten meenemen ter determinatie.

     

13 december 2019
  • Gea kringavond

    13 december 2019 tijd: 20:00 - 22:30
    Kenniscentrum van het Hunebedcentrum, Bronnegerstraat 12, Borger, Nederland

    Rolf Egberink - Hawaï, vulkanen in de zee

     

17 januari 2020
  • Gea kringavond

    17 januari 2020 tijd: 20:00 - 22:30
    Kenniscentrum van het Hunebedcentrum, Bronnegerstraat 12, Borger, Nederland

    Jaarvergadering, geologische kwis en verloting

     

14 februari 2020
  • Gea kringavond

    14 februari 2020 tijd: 20:00 - 22:30
    Kenniscentrum van het Hunebedcentrum, Bronnegerstraat 12, Borger, Nederland

    Programma nog niet bekend

     

13 maart 2020
  • Gea kringavond

    13 maart 2020 tijd: 20:00 - 22:30
    Kenniscentrum van het Hunebedcentrum, Bronnegerstraat 12, Borger, Nederland

    Paul Mestrom: Viterbo, akkers vol mooie mineralen


    De provincie Viterbo in de regio Lazio in Italië is een vulkanisch gebied. Het gebied is rijk aan culturele schatten heeft een mooie natuur en er zijn prachtige krater-meren met volop recreatiemogelijkheden. Voor elk wat wils dus.
    Geologisch gezien lijkt het op de Vulkaan-Eifel, ook al zijn er grote verschillen. Er zijn gebieden waar, net als bij Mendig (“in den Dellen”) sanidinieten met veel mooie mineralen voorkomen. Een deel daarvan lijkt sprekend op die van Mendig. Er zijn echter ook grote verschillen. Het zoeken en vinden is in deze regio niet echt moeilijk, al zijn de zeldzame mineralen natuurlijk wel zeldzaam!
    Verder wil ik nog aandacht besteden aan Pereta. Een uitstapje daarheen is niet ver en zeker lonend.
    Een kleine greep uit de mineralen die aan bod komen:
    Viterbo: sanidien, titaniet, zirkoon, thoriet, hellandiet (-Ce en -Y), vicaniet-(Ce), …….
    Pereta: antimoniet, klebelsbergiet, coquandiet, peretaiet, ottensiet, ……
    Voor de liefhebber zullen er voor verzamelaars-prijzen mineralen beschikbaar zijn, zowel van de regio Viterbo als van Pereta.

     

17 april 2020
  • Gea kringavond

    17 april 2020 tijd: 20:00 - 22:30
    Kenniscentrum van het Hunebedcentrum, Bronnegerstraat 12, Borger, Nederland

    Hans Steur - De wereld tijdens het Devoon


    Het Devoon (419 - 359 miljoen jaar geleden) wordt wel het Tijdperk van de Vissen genoemd. Maar het is ook het de periode van de verovering van het land door planten en dieren. De eerste bomen en de eerste zaadplanten verschijnen. Terwijl in  het begin alleen geleedpodigen als spinachtigen en miljoenpoten het land bevolken, kruipen in het Midden-Devoon ook de eerste kwastvinnigen/viervoeters het land op.
    In deze lezing wordt een beeld gegeven van het leven in zee en op het land. Dat gebeurt zo veel mogelijk aan de hand van eigen fossielen, b.v. afkomstig uit vindplaatsen als Bundenbach, Boussu-en-Fagne, Gerolstein, Achanarras, Rhynie en Forfar. Ook de ligging en beweging van de continenten, het CO2- en het O2-gehalte van de atmosfeer en de temperatuur komen aan de orde.
    Een kleine tentoonstelling van fossielen is aanwezig.

     

15 mei 2020
  • Gea kringavond

    15 mei 2020 tijd: 20:00 - 22:30
    Kenniscentrum van het Hunebedcentrum, Bronnegerstraat 12, Borger, Nederland

    Erwin Kaspers: Meteorieten en inslagkraters op Aarde