Op de foto Jan Willem Oudhof, Marja Braaksma en ik op de Markermeerdijk t.o. het Kinselmeer, zuidelijk van Uitdam.
Schatkamer op de grens van land en water
1 maart 2019
Zittende boeddha van migmatiet, Gal Vihara, Polonnaruwa, Sri Lanka
Migmatische Boeddha beelden in Sri Lanka
13 april 2019
Laat alles zien

Koraal als bouwsteen

Kaart van het schiereiland van Jaffna - Sri Lanka

Jaffna fort, een Nederlands erfgoed in de tropen

Jaffna in het uiterste noorden van Sri Lanka zullen de meesten van ons vooral associëren met het nieuws op de tv over de decennia lange heftige strijd van de Tamil tijgers tegen het Sri Lankaanse leger (SLA). De strijd vond zijn oorsprong in de etnische en religieuze tegenstellingen tussen de hindoeïstische Tamil minderheid in het noorden en oosten van Sri Lanka en de overwegend boeddhistische Singaleze meerderheid, de twee bevolkingsgroepen hebben zelfs een compleet andere taal met een ander schrift. De strijd is pas een kleine 10 jaar geleden beslecht met een overwinning van de SLA.

De situatie is nu veilig en stabiel, hoewel het wel opvalt dat er op het schiereiland van Jaffna erg veel militaire bases zijn, en dat er in Jaffna veel lege plekken zijn en veel verlaten huizen, wellicht verlaten door mensen die op de vlucht zijn gegaan voor het bloedige geweld.

Hoewel de rust is weergekeerd is het toerisme naar dit gebied dat eeuwenlang een cultureel en religieus centrum voor de Hindoe-Tamil cultuur was nog niet echt op gang gekomen.

Jaffna is in 1621 door de Portugezen gesticht. In 1658 viel de stad in handen van de Nederlandse VOC en bleef dat tot 1795 toen de Engelsen de macht overnamen.

Hollands fort

Toegang tot het Nederlandse fort in Jaffna
Jaffna fort, eens één van de grootste Nederlandse forten in Azië.

De VOC bouwde in 1680 een fort op de plaats van een oude Portugese versterking. Het werd een groot klassiek stervormig verdedigingswerk met hoge wallen en bastions omringd door een diepe gracht, een klassiek voorbeeld van Europese vestingbouw in de tropen.

Tijdens gevechten tussen het regeringsleger en de Tamil tijgers is in 1991 het bouwwerk inclusief de gebouwen die in het fort stonden grotendeels vernield.
In 2010 is met Nederlandse financiële steun het vestingwerk gerenoveerd, hoewel alles binnen de muren nog wel vernield is.

Toegangspoort van het Nederlandse fort in Jaffna
Toegangspoort van Jaffna fort.

Koraal als bouwsteen

Koraal als bouwsteen
Koraalbouwstenen in Jaffna fort, Sri Lanka

Bij het bouwen van het fort hebben de Nederlanders gebruik gemaakt van het voorhanden zijnde materiaal waaronder veel koraal dat op grote schaal voorkomt in de ondiepe lagunes rond Jaffna.

Verschillende koraatypen
Blokken koraalsteen van verschillende koraaltypen

Het koraal is in keurige rechthoekige blokken gekapt, hierbij is het koraal op verschillende manieren aangesneden en is de structuur van de verschillende koraaltypen goed te zien

Doorsnede van koraalbouwsteen
Prachtige doorsnede door het koraal
Zijdelingse doorsnede van koraal
Zijdelingse doorsnede van koraal
koraal als tegel
Koraal als tegel
Onbekapte koraal waardoor de oorspronkelijke bolvorm goed zichtbaar is
Voor de vulling van de muren is onbekapt koraalsteen gebruikt. Hierdoor is hier nog perfect de bolvorm van het koraal herkenbaar

Meer informatie:

Jacob Otten